Sosyal Medya Pazarlama – 1

WEB 2.0

Sosyal medyayı daha iyi anlayabilmek için Web 2.0’ın anlaşılması gerekmektedir. Web 2.0, statik sayfalardan ibaret olan eski web teknolojisinin yerine ilk kez 1999 yılında Darcy DiNucci tarafından tanımlanmış; sonrasında O’Reilly medyanın sahibi Tim O’Reilly tarafından 2004 yılındaki Web 2.0 konferansında isimlendirilmiş, popüler hale getirilmiştir.

DiNucci makalesinde mevcut web teknolojisinin bir embriyo olduğunu, artık bu embriyonun gelişeceğini, webin sadece web tarayıcısını doldurmaktan ibaret olmayacağını, etkileşimli, bilgisayardan televizyona, araba konsoluna ve hatta cep telefonlarına kadar kullanılacağını söylemişti. (17) DiNucci’nin dile getirdiği herşey bugün gerçekleşmiş durumdadır.

Web 1.0 tek yönlü ve sadece kullanıcının kendisine sunulan veriyi çekip okumasına göre tasarlanmıştır. Web 2.0 kullanıcıları yazmaya, kendi içeriklerini oluşturmaya davet etmiştir. Sosyal medyanın kullanıcıya kendi içeriğini oluşturma özgürlüğü Web 2.0’dan kalıtsal olarak alınmıştır. Web 1.0’da sayfa sahibinin sunduğu içeriği okumakla sınırlıdır.

Web 2.0 sadece teknik olarak web protokolünün değişmesini içermemektedir. Web’in kullanım alışkanlıklarında da radikal değişiklikler önermektedir. Web 2.0’ın temel özellikleri:

  • Folksonomy: Kullanıcılar bilgiyi kendileri sınıflandırma özgürlüğüne sahiptir. (Tag)
  • Zengin Kullanıcı Tecrübesi: Dinamik içerik, kullanıcı girişlerine duyarlı arayüz
  • İştirak Eden Kullanıcı: İki yönlü bilgi akışı, etkileşim ve kullanıcı katkısı

Teknik olarak Web 2.0, bütün kullanıcı istekleri için bütün sayfanın sunucuya gidip gelmesi ve yeniden yüklenmesi gibi ağır süreç içeren Web 1.0’a alternatif olarak sayfayı yeniden yüklemeye gerek kalmadan ve tüm sayfayı bloklamadan sadece ilgili kısmın asenkron olarak veri çekmesi imkanını sunmuştur. Ajax olarak adlandırılan bu teknoloji sayfaları sosyal medyaya götürecek şekilde özgürleştirmişti. Web 1.0’da statik ekranlar vardı ve kullanıcı girdileri her defasında sunucuya gönderilmeli; bu esnada bütün sayfa sunucuya verileri göndererek sonuç için yeniden yüklenmeye başlanırdı.

SOSYAL MEDYA NEDİR?

Sosyal medyayı tanımlayan temel öğeler üzerinde akademik tartışmalar devam etmektedir. Ancak üzerinde uzlaşılabilecek, birşeyin sosyal medya olup olmadığını ölçecek temel öğeler şunlardır (18):

  1. Bilgi (Information)
  2. İletişim (Communication)
  3. Topluluk (Community)
  4. İşbirlikteliği (Cooperation)

 

Sosyal medya, “başkalarıyla işbirliği yapabileceğimiz ve ortak hareket edebileceğimiz imkanları artıran” yapılardır. (19)

Sosyal medya, bireylere ve topluluklara iletişim, paylaşma ve bazı durumlarda beraber çalışma ve oynama imkanı sunan yazılımlar topluluğunu ifade eden moda deyimlerden biridir. Sosyal medya bir başka moda deyimlerden “kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerik (user-generated content)” tarafından beslenmektedir. (20)

SOSYAL MEDYA PAZARLAMA

Sosyal Medya Pazarlama, değişik sosyal medya ağları ile pazarlama iletişimini sağlamak ve marka hedeflerine varmak için kullanılan internet pazarlamasının bir formudur. İçerik, video ve resim paylaşımı gibi bir takım sosyal aktiviteleri içerir.

Televizyon, gazete, radyo ve dergi gibi klasik medya tek yönlü ve sabit içerikli yayın şeklinde olmaktadır. Örneğin evde oturup en beğendiği sitkom programı izlerken aniden insanların karşısına reklam çıkarmak gibi. Sosyal medyanın en önemli özelliklerinden birisi çok yönlü olmasıdır. İçerik daha çok kullanıcılar tarafından üretilir ve yönlendirilir. Yeni web teknolojileri (Web 2.0 ve şimdi HTML 5) herhangi bir kişi için kendi içeriğini oluşturma ve herkesle paylaşmayı oldukça kolay hale getirmiştir.

Sosyal medya pazarlama ile klasik pazarlamanın birbirinden farklı noktaları oldukça fazladır:

Tablo 3 – Sosyal medya ve klasik medya karşılaştırma

Klasik pazarlama Sosyal medya pazarlama
Pazara baskı yapma Pazarda topluluk oluşturarak yer alma
Gürültülü ses çıkartma Dinlemek ve sonra zekice karşılık verme
Ben merkezli Biz merkezli
Ürünü pazara sokma İlgiyi üzerine çekme
Reklam Ağızdan ağıza duyurma
Kontrol Herkese açık kapılar
Satış fırsatlarını takip etme İlişki geliştirme

Sosyal medyayı bu kadar önemli kılan iki sebep vardır:

  1. Dünya üzerindeki insanların en büyük buluşma mekanı sosyal medya ortamlarıdır. Facebook’un 2014 yılı başı itibarıyla 1.5 milyara yakın kullanıcısı var ve bunların yarısı mobil kullanıcıdır (21). Bu kadar insanı buluşturan sosyal medya büyük bir fuar alanıdır. Ve bu fuar alanında stand açmak ücretsizdir.
  2. Klasik reklamın güvenilirliği azalmaktadır. İnsanlar arkadaşlarının tavsiyelerini TV reklamından daha güvenilir bulmaktadır. Bu nedenle insanların tavsiyesi olmaya çalışmak TV reklamından daha iyi bir yatırım olabilir. Üstelik insanlar artık herşeyi paylaşıyorlar, yalnızca hakkınızdaki güzel şeyleri değil. Bu kaçınılmaz durum için firmanın da insanlarla iç içe olması gerekmektedir.

Sosyal medyayı geleneksel medyadan ayıran en önemli özellikler 4C olarak formülize edilmiştir:

  1. Connection: İlişki
  2. Creation: İçerik
  3. Consumption: Tüketim
  4. Control: Kontrol

 

Sosyal medya tamamen tüketicinin kontrolündedir. Pek çok üst düzey yönetici bunun farkında değilse de sosyal medyada içeriği oluşturan, tüketen ve kontrol eden müşterinin bizzat kendisidir. Bu durum sosyal medya pazarlama stratejisi oluşturulurken gözönünde tutulması gereken en önemli husustur. Geleneksel pazarlamada içerik ve kontrol şirketin pazarlama bölümünün elinde iken tüketim yani kullanım müşteri tarafından yapılmaktadır. 4C’nin insanlara verdiği özgürlük nedeniyle sosyal medya bazen şirketler için kabus haline gelebilmektedir.

Geleneksel pazarlamada rakamlar yani kemmiyet (nicellik, quantity) önemli bir unsur iken sosyal medya pazarlamada nitelik yani keyfiyet (quality) önemli bir unsurdur. Bu nedenle sosyal medya pazarlamanın anahtar başarım ölçütleri (KPI) ile geleneksel pazarlamanın ölçütleri de birbirinden farklılık gösterir. Yine de tamamen farklı oldukları da söylenemez. Sosyal medya pazarlama da rakamlarla ölçülebilir nicel anahtar başarı ölçütlerine sahiptir.

Not: Bu yazı İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi’ne verdiğim bitirme projesinden alıntıdır.

KAYNAKLAR

(17) Darcy DiNucci , 1999, Fragmented Future, http://darcyd.com/fragmented_future.pdf

(18) Social Media, A Critical Introduction, Christian Fuchs, 2014, SAGE Publications Ltd., s27-31

(19) Clay Shirky, The Power of Organizing Without Organizations, 2008, 20f

(20) Danah Boyd, http://www.danah.org/papers/talks/MSRTechFest2009.html, 2009

(21) http://www.statisticbrain.com/facebook-statistics/

Reklamlar

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s